Ružičasti oktobar je međunarodni mjesec posvećen borbi protiv raka dojke, koji se obilježava svakog oktobra s ciljem podizanja svijesti o značaju prevencije, ranog otkrivanja i pravovremenog liječenja osoba oboljelih od ove bolesti.
Prilika je da se još jednom podsjeti i na prventivni program ranog otkrivanja promjena na dojkama i besplatnih mamografskih pregleda koji provodi zenički Institut za zdravlje i sigurnost hrane tokom cijele godine, u saradnji sa Zavodom zdravstvenog osiguranja i Ministarstvom zdravstva ZDK.
“Svaka žena koja je u dobi od 50 do 69 godina može da uradi mamografski pregled. Mi ćemo u roku od dvije godine poslati pozivna pisma za sve žene koje se nalaze u našoj bazi da se odazovu u jednu od ugovorenih zdravstvenih ustanova. U Zenici je to Medicom, a za viši nivo za ekspertizu i ultrazvuk je to Kantonalna bolnica Zenica, u drugim gradovima su to druge zdravstvene ustanove. Važno je napomenuti da žene koje nisu dobile poziv mogu se javiti u Institut lično ili pozivom, zato što imamo problem sa bazom podataka, odn. sa netačnim adresama stanovanja. Zna nam se desiti da imamo adresu u sistemu koja je stara 30 godina”, kazala nam je dr. Selvedina Sarajlić-Spahić, načelnica Službe za promociju zdravlja i kvalitet u zdravstvu INZ-a.
Upravo iz tog razloga, kako kaže naša sagovornica, 30 posto pozivnih pisama se vratilo zbog netačnih adresa, a 40 posto je žena koje su dobile poziv, a da se nisu odazvale ovom besplatnom pregledu.
“Što znači da i pored toga što tokom cijele godine skrećemo pažnju na važnost preventivnih pregleda, svijest žena nije na odgovarajućem nivou, a karcinom dojke je i dalje vodeći kod žena po obolijevanju i razlozima smrtnosti kod žena. Taj karcinom se može potpuno na vrijeme otkriti i izlječenje je u nekim slučajevima i sto postoo, a po statističkim podacima između 90 i 95 posto, a to upravo omogućava preventivni pregled odnosno mamografija”, pojašnjava Sarajlić-Spahić.
A da je karcinom dojke i dalje vodeće oboljenje kod žena, kada su u pitanju maligna oboljenja u u ZDK, pokazuju i rezultati dosadašnje realizacije preventivnih programa INZ-a.
“Na naša pozivna pisma se odazvalo 33 posto žena, odnosno preventivni pregled i kretanje stope oboljelih je očekivano oko 10 posto. Za nekoliko godina mi očekujemo puno manju stopu, zato što ćemo uraditi obuhvat populacije i sigurna sam da će se puni efekti ovog programa imati za nekih pet godina”, naglašava Sarajlić-Spahić.
Dodaje da je poražavajuće da su pored broja oboljelih i faze u kojima se bolest otkriva, jer su to uglavnom poodmakle faze bolesti, kada su efekti izlječenja i manji. Zato je ključna poruka i ovog oktobra da je rak dojke je izlječiv u preko 90% slučajeva ukoliko se otkrije na vrijeme.
Preporučuje prve preventivne preglede ženama već od 25. godine života UZV pregled, pa čak i ranije, a sa napunjenih 40 godina prva bazna mamografija, dok za žene koje imaju pozitivnu porodičnu anamnezu, mamografija se može uraditi i ranije.
(M.H.)
